Blog

BAHAR ALEGORİSİ “ALLEGORY OF SPRING” – BOTTICELLI

Sandro Botticelli’nin Bahar Alegorisi isimli bu tablosu alışılageldik Hristiyan dini temalı dönem resimlerine göre mitolojik figürler içermesi açısından farklılık gösterir. Eserde klasik mitolojiden figürler aynı tabloda yer almasına rağmen, bu figürlerin hepsini kapsayan ve dolayısıyla eserin konusunu oluşturan herhangi bir mitolojik hikaye yoktur. Çiçekler içinde bir ilkbahar bahçesinde görülen figürler birbirine göre farklı duruşlar sergilerler, doğrudan iletişim halinde değildirler ve birbirlerini tamamlamazlar. Buna rağmen sergiledikleri hareketler ve temsil ettikleri imgelerle değerlendirildiklerinde bir bütünlük oluşmaktadır. Resmin amacını ve konusunu anlayabilmek için figürleri birer birer incelemek gereklidir:

1) Resmin tam ortasında yer alan, dikkat çekici kadın figürü Venüs’tür*. Roma mitolojisinin aşk ve güzellik tanrıçası Venüs, aynı zamanda gençliğin, yenilenmenin, bereketin ve dolayısıyla da bu özelliklerle eşleştirilen ilkbaharın da temsilcisidir. Eserde görülen portakal ağaçları, çalılar ve çiçeklerle kaplı bahçe Venüs’ün bahar bahçesidir. Genellikle çıplak olarak betimlenen Venüs Botticelli’nin bu yorumunda mütevazı biçimde giyinik, uzunca bir elbise ve incelikli işlemelere sahip mavi-kırmızı renkli bir pelerin ile resmedilmiştir.

2) Eserin en sağında ağaçların arasından süzülen mavi tonlardaki kanatlı figür batı rüzgarının tanrısı Zephyros’tur (Zephyr veya Zefir). Zephyros Venüs’ün bahar bahçesine girebilen tek rüzgardır ve gelişi ile çiy damlalarını getirir ve güzel kokuları taşır. Zephyros’un şişkin yanaklarından rüzgar üflemekte olduğu anlaşılır. Zephyros, uzanmış kolları ile hemen önündeki genç kızı yakalamaya çalışmaktadır. Chloris isimli bu genç kız Yunan Mitolojisi’nde “nymph” olarak isimlendirilen bir çeşit peridir. Yunan ozan Ovid’in Metamorfoz’unda anlatılan hikayeye göre Zephyros Chloris’e göz koyar ve kovalayıp onu yakalamaya çalışır. Sonunda amacına ulaşan Zephyros, Chloris ile evlenir, birlikte sonsuz ilkbaharı yaşarlar ve Zephyros Chloris’i çiçeklerin tanrıçası Flora’ya dönüştürür. Eserde bu kovalamaca anı resmedilmiştir. Heyacan içinde kaçan Chloris arkasına baktığında Zephyros ile göz göze gelmiş ve yakalanmıştır. Bağırmaya çalışan Chloris’in ağzından ses yerine baharın temsilcisi çiçekler çıkmaktadır.

3) Chloris’in hemen solunda başında çiçekli tacı, çiçeklerle bezeli giysisi ve eteğine doldurduğu çiçeklerle Chloris’in dönüşeceği karakter, Flora, görünür. Flora’nın kucağında taşıdığı ve serpmeye hazırlandığı güller Venüs’ün simgesidir. Flora’nın üzerinde yer alan tüm çiçek motifleri resmin genelinde de yer alan 500’e yakın gerçek çiçek türlerinin örneklerini sergilemektedir.

4) Venüs’ün hemen solunda yer alan üçlü genç kız grubu Yunan ve Roma Mitolojisindeki “Üç Güzeller”dir**. Üç Güzeller, güzellik, cazibe, yaratıcılık, doğa ve doğurganlık gibi çeşitli kavramları simgelerler ve bahçede Venüs’e eşlik etmektedirler. Zarif hareketlerle birleşmiş elleri ve uçar gibi dans edişleri ile resme hareketlilik katarlar. “Üç Güzeller”den ortadaki Zephyros ve Chloris arasındaki cinsel içerikli aşka sırtını dönmüştür ve bu tip aşkı kınamaktadır. Fakat, resmin üst kısmında yer alan sürpsizden habersizdir.

5) Venüs’ün hemen üstünde görünen oğlu aşk tanrısı Cupid***, küçük kanatlı bir çocuk olarak betimlenir. Attığı oklarla insanları birbirine aşık eden Cupid bu sefer elindeki yayını Üç Güzeller’den ortadakine çevirmiştir. Ok kendisine saplandığında genç kız ilk gördüğüne aşık olacaktır. Bu noktada genç kızın baktığı en soldaki erkek figürü önem kazanmaktadır.

6) En soldaki erkek figürü Roma tanrılarının haberci tanrısı Merkür’dür ****. Merkür, sembolü olan başındaki şapkası ve kanatlı sandaletleri ile dikkat çeker. Bir başka sembolü olan yılanlı asası ile de sol üstte yer alan bulutları dağıtmaktadır; çünkü Venüs’ün bahçesinde bulutlara yer yoktur. Merkür figürünün Lorenzo di Pierfrancesco de’ Medici veya kuzeni Giuliano de’ Medici model alınarak yapıldığı düşünülmektedir. Floransa’yı yöneten en güçlü ailesi olan Mediciler’in eseri ailenin soylu fertlerinden birinin düğünü için sipariş ettiği de varsayımlardan biridir. Bu yüzden Üç Güzeller’den ortadaki’nin Merkür’e bakarak aşık oluşu da evlilik temasına bir gönderme olarak yorumlanır. Aynı zamanda figürlerin içinde yer aldığı portakal bahçesinin portakalları da yine bir Medici sembolüdür.

Notlar:
* Venüs: Yunan Mitolojisi’nde karşılığı Aphrodite
** Üç Güzeller: Yunan Mitolojisi’ndeki ismi ile Charites (İngilizce’de “The Three Graces”)
*** Cupid: Yunan Mitolojisi’nin Eros’unun Roma Mitolojisi’ndeki ismi
**** Merkür: Yunan Mitolojisi’nde Hermes

Konum: Uffizi Galerisi “Galleria degli Uffizi”, Floransa
Tarih: 1482 civarı
Dönem: Rönesans
Alt Grup: Erken Rönesans “Early Renaissance”

20 Yorum

  1. ptaah 1 Mayıs 2012   00:16 Cevapla

    Cupid'in gözündeki bağ ne anlama geliyor acaba? Başka resimlerde karşılaşmadığım bir detay bu.Ayrıca okun uç kısmını seçemedim.Kelebek gibi sanki.Bir bilgin var mı?
    Merkür bulutları dağıtmaktan çok, yaklaşan kara bulutları işaret ediyor gibi geldi bana.Bulutların özellikle koyu olması ve Merkür'ün resimdeki varlığı ( başka bir tanrı da konabilirdi yerine; sanırım haberci olmasından dolayı resimdeki varlığı)düşündürttü beni.

  2. Özgün Y. 1 Mayıs 2012   14:37 Cevapla

    Cupid'in gözleri nadiren bağlı olarak gösterilir. Dolayısıyla da bu şekilde bir gösterimle karşılaşmamış olman çok doğal. Ama nadiren de olsa bu şekilde gözleri bağlı ve hatta kör olarak bile resmedilebiliyor. Piero della Francesca'dan aşağıda buna bir örnek görebilirsin. Bu bağ aşkın kör oluşunu simgeliyor. "Aşkın gözü kördür" deriz biz de.

    Okun ucu genelde birçok resimde kalp şeklinde çizilir. Burada senin söylediğin gibi kanatlıymış gibi çizilmiş. İlginç bir gösterim, ben de anlamını bilemiyorum.

    Bulutların özellikle koyu renk oluşu yağmur bulutları olmasından dolayı. Merkür'ün bulutları dağıtmaya çalışmasının sebebi de yağmuru Venüs'ün bahçesinden uzak tutmak. Merkür figürünün Mars olarak da yorumlandığı oluyor bu resim için. Mars ve Venüs arasındaki birlikteliği düşünürsek bu da olası. Fakat yine de, resimdeki işaretler Merkür'ün daha geçerli bir yorumlama olduğunu gösteriyor. Özellikle neden Merkür'ün seçildiğine dair bir bilgim yok, haberci olması sebep olabilir tabii ki. Burada bir erkek tanrı figürü yerleştirmenin sebebi Medici ailesinden gelen ferdin yüzünü reme işleyebilmek.

    Ayrıntılı incelemen ve güzel soruların için çok teşekkür ederim Murat. Devamını bekliyorum.

    Ref. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Piero_della_Francesca_-_Cupid_Blindfolded_-_WGA17587.jpg

  3. ptaah 1 Mayıs 2012   23:40 Cevapla

    Açıklamalar için teşekkürler.Bende çalışmalarının devamını bekliyorum.

  4. Yeşim 6 Mayıs 2012   22:04 Cevapla

    Teşekkurler Ozgun detaylı açıklamaların için, bu tabloyu eskiden beri merak etmişimdir...

  5. Özgün Y. 7 Mayıs 2012   14:49 Cevapla

    Yeşim, bu tablo benim için de çok özeldir. Ayrıntılarına girdikçe daha çok keyif alınan bir resim. Memnun olmana sevindim. Merak ettiğin başka eserler varsa önerebilirsin, sıradakiler arasına alabilirim. ;-)

  6. Nurgül OKUR 30 Aralık 2017   22:34 Cevapla

    "Tablonun adının bahar alegorisi olması sebebiyle" en sağdaki üçlü kış aylarını, soldaki üçlü bahar aylarını, en solda sondaki ise Haziran ayını temsil edebileceğini düşündüm. Buna bağlı olarak, sizin bakış açınızla bakarsak, onun Merkür olma ihtimali de güçlendi. Ortadaki kadın ise "tablo bahçe içerikli" olduğu için "toprak ana/Gaia" ve üstündeki tabi ki Eros olabilir. Tablonun bana hissettirdikleri bunlar... Sayfanız çok özel. Emekleriniz ve paylaşımlarınız için teşekkürler. Başarılar...

    • Sanata Başla! 4 Ocak 2018   15:53 Cevapla

      Nurgul Hanim, oncelikle yorumunuz ve takdiriniz icin cok tesekkurler. Mutlaka her tablo her bir seyircide farkli cagrisimlar veya hisler uyandiriabilir. Dolayisiyla bireysel yorumlamak tabii ki mumkun. Ama ben yine de sanat tarihinde kesinligi bilinen simgeleri dikkate alarak yorumlama taraftariyim. Cunku ozellikle klasik resimde ressam seyirci ile birebir temasa gecip kendi bildigini dogrudan aktarmayi secer. Oysa modern sanat bunu dolayli yoldan yaparak seyircide hisler uyandirmayi dener. Bu yuzden klasik sanat eserleri daha az yoruma acik eserlerdir ve eserlerde bulunan imgeler mutlaka bir kavrami dogrudan anlatmak icin resme ilistirilmistir. Mutlaka istisnalari vardir ama benim gorusum genel olarak bu yonde. Selamlar

  7. Efe 23 Ocak 2018   12:54 Cevapla

    Öncelikle üç güzeller efsanesinde birçok kaynakta karşıma Hera , Athena ve Venüs (Afrodit) isimleri çıktı. Bu durumda Venüs iki defa mı resmedilmiş oluyor ? Yoksa, üç güzeller ortada duran Venüs'ten bağımsız semboller olarak mı kullanılmış ? Biraz kafam karıştı.

    Ayrıca karşıma şöyle birşey de çıktı eklemek isterim,

    ''Flora/ Chloris bu saldırıdan dolayı büyük bunalımlara girmişken Zephyrus, genç periye çiçekli bir bahçe hediye etmiş ve bu durum ilkbaharın habercisi olarak mitolojide yer bulmuştur. Aynı zamanda günümüzde kendini affettirmek, özür dilemek ya da barışmak için çiçek alınmasının da bu olaydan sonra çıktığı söylenmektedir.''
    17th August 2014, Cansu Altaş tarafından yayınlandı

    • Sanata Başla! 12 Şubat 2018   09:30 Cevapla

      Merhaba,
      Öncelikle yorumunuz icin tesekkur ederim.
      UC guzeller Yunan Mitolojisi'nde "Charis", Roma Mitolojisi'nde "Gratiae" olarak gecen uc genc tanricanin genel ismidir.
      Bu tanricalar guzellik, doga, yaraticilik, cazibe, dogurganlik gibi kavramlarin semboludur. Hangi kaynaktan bilgi edindiniz bilemiyorum ama Hera, Athena ve Aphrodite'nin iólusturdugu uclu maalesef Uc guzeller degil. Bu uc tanricayi bir arada gorebileceginiz hikaye Paris'in en guzel tanricayi sectigi hikayedir yalnizca. Sitede Wtewael'in "Paris'in Yargisi" eserinde soz konusu hikayeye ulasabilirsiniz.

      Flora/Chloris ile ilgili hikayeyi de onceden duymamistim acikcasi. Mitolojik hikayelerin cok farkli bicimlerde yorumlanmasi olasi. Kaynak olarak nereye basvurdugunuz onemli acikcasi.

      Tesekkurler. Selamlar

  8. Mustafa Berk 11 Ocak 2019   13:34 Cevapla

    Bu site bana yeni ufuklar açtı. Başlangıç için harikulade bir site olmuş. Benim gibi "Bu işe nereden başlasam acaba?" diyenler için harika olmuş.
    Tebrikler.

    • Sanata Başla! 28 Nisan 2020   15:05 Cevapla

      Merhaba, siteyi tasarlama amacım sizin gibi yeni başlayanlara kaynak olmaktı.
      İşe yaradığını duymak gurur verici. Çok teşekkürler. Selamlar

  9. Dilara 15 Şubat 2019   22:15 Cevapla

    Bu tablo eskiden beri o kadar çok ilgimi çekiyor ki... Bu güzel anlatımınız için çok teşekkürler.

    • Sanata Başla! 28 Nisan 2020   15:03 Cevapla

      Merhaba, bu tablo benim de favorilerimden biridir.
      Takdiriniz için teşekkürler. Selamlar

  10. Utku 17 Mart 2019   18:56 Cevapla

    Merhaba,

    Keşke bu yazıyı Uffizi Müzesine gitmeden önce okusaydım. Ama ilk fırsatta tekrar gideceğim. Emeğinize sağlık. Bu resimde benim de üç şey dikattimi çekti. Birincisi daha önce belirtilmiş olan Cupid'in gözlerinin bağlı olması.

    İkincisi, Venüs ve Flora'nın karınlarındaki belirgin şişkinlik. Bu da yine belirttiğiniz gibi aile ve doğurganlık kavramlarına işaret ediyor olabilir.

    Üçüncüsü ise Zephyr'in diğer figürlere nazaran mat ve soluk olan rengi. Batı rüzgarı Tanrısı olduğu için diyeceğim ama bir taraftan da baharı simgeliyor. Bir diğer ihtimal de önceki yorumda belirtildiği gibi Chloris'in peşinden gitmesinin bir saldırı olarak değerlendirilip ve bu yüzden "Bahar Alegorisi" nde saldırgan bir figür olarak resmedilmek istenmesi olabilir.

  11. Berkay ORUÇ 24 Aralık 2019   12:50 Cevapla

    Merhaba, Zephyrus'un yanakları şişmiş halde resmedilmesinin farklı bir yorumunu paylaşmak istedim. Thomas Bulfinch'in özgün adıyla Bulfinch's Mythology kitabının Rüzgarlar alt başlığında; Boreas'ın, Orithyia için kısa bir süreliğine de olsa çabalayıp kibar kibar nefes almaya çalıştığı, sonunda ise zorla sahip olması olayının ardından Zephyrus ve Flora anlatılıyor. Akabinde Milton'dan alıntılanan Paradise Lost şiirinde, "...Zephyrus'un Flora üzerindeki nefesi kadar hafif..." tabiri geçmektedir.
    Kabalcı çevirisinin aynı sayfası dahilinde Edward Young'ın Night Thoughts şiirinden, bir alıntı daha yapılıyor: "...Ve ipek gibi yumuşak bu Favonius nefesi hala daha yumuşak ya da uysal!" Zephrus'un Roma mitolojisindeki eşdeğer kabul edilen halini anlatan bu kısımdan anlaşılacağı üzere sevdiceği Flora için az ya da çok, belirli bir çaba sarf ediyor.
    Primavera'daki alegoriyi de Flora'yı ürkütmemek adına Zephyrus'un, yanaklarında biriken rüzgarı tutmaya çabalaması olarak yorumlayabiliriz. Zira betimlenen silüetinde, henüz ağzını açmamış gibi gözüküyor.

    Bu arada siteniz harika. Başarılarınızın devamını diliyorum. Takipteyim :)

    • Sanata Başla! 28 Nisan 2020   15:08 Cevapla

      Merhaba, ilginiz ve takdiriniz için çok teşekkür ederim.
      Ayrıca paylaştığınız bilgiler gerçekten aydınlatıcı ve tamamlayıcı.
      NEfesini tutma konusundaki yorumunuz da çok mantıklı açıkçası.
      Çok çok teşekkür ederim. Selamlar

  12. canan 17 Mayıs 2020   20:50 Cevapla

    site muazzam ellerinize sağlık
    tablo üzerine yorumu o kadar heyecanla okudum ki her maddeden sonra dönüp tekrar inceledim ve her seferinde "aaaa hakkaten de öyle" gibi tepkiler verdim :D
    harika bir çalışma olmuş teşekkür ediyorum :)

    • Sanata Başla! 28 Mayıs 2020   11:33 Cevapla

      Merhaba. Bğenmenize çok sevindim. Sanata Başla'nın size faydalı bir sanat kaynağı oluşturacağını umuyorum. Selamlar

  13. Şebnem Güneysu 12 Temmuz 2020   23:43 Cevapla

    Siteniz ve yorumlarınız harika. Bugün “Agnus Dei” araması yaparken keşfettim. Heyecan ve mutluluk içinde takip edeceğim. Çok teşekkürler. Emeklerinize sağlık

    • Sanata Başla! 24 Ağustos 2020   19:08 Cevapla

      Şebnem Hanım,
      İlginiz için çok teşekkürler. Maalesef ancak siz birkaç online atölyeye katıldıktan sonra yorumunuza yanıt verebildim. Kusura bakmayın. Atölyelere katılımınız için de ayrıca teşekkürler. Sizin gibi sanat ilgi duyan takipçilerle bilgimi, tutkumu paylaşmak benim için çok değerli. Sağolun, var olun! Selamlar!

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yorumda görüntülenmeyecektir.

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""><abbr title=""><acronym title=""><b><blockquote cite=""><cite><code><del datetime=""><em><i><q cite=""><strike><strong> 

error: Icerik kopyalanamaz!